In de jaren 80 van de vorige eeuw was het hooliganisme in ons voetbal een hot topic. Na een periode van rust lijkt het erop dat de afgelopen jaren het geweld in en rond de Belgische stadions terug op begint te komen. Een concrete oplossing is er na al die jaren nog steeds niet. Verschillende initiatieven passeerden de revue, maar een oplossing is er nog altijd niet gevonden.
De afgelopen maanden komt het supportersgeweld in het Belgische profvoetbal terug de kop op steken. Niet alleen andere supporters leiden hier onder, maar ook de stewards. Zij delen vaak mee in de klappen wanneer ze moeten tussenkomen bij schermutselingen op de tribunes. In het voetbalseizoen 1993-1994 werden voor het eerst stewards ingezet om de veiligheid in de stadions te verzekeren. De allereerste match die voorzien werd van stewards was de voetbaltopper tussen Club Brugge en RSC Anderlecht. Michel Schalley is sinds die match van 6 maart 1994 actief als steward bij Club Brugge. Meer dan ervaring zat, jammer genoeg heeft de Bruggeling in al die jaren dan ook heel wat meegemaakt.
“Voor de wedstrijd tussen Club Brugge en Anderlecht werd een informatiesessie gegeven in het ‘Club Kafé’. Van de 60 vrijwilligers waren er heel wat militairen die ons kwamen bijspringen”, vertelt Michel, die nu actief is als hoofdsteward bij Club Brugge. Ervaring in een job in de veiligheidssector was niet nodig, vrijwilligers van minstens achttien jaar oud konden zich opgeven om steward te worden. Vandaag moeten stewards zeventien theorielessen volgen en ook vijf wedstrijden meelopen, pas dan kan je erkend worden als steward.
Steun van voetbalploegen
Verbaal en fysiek geweld zijn problemen die maar al te vaak voorkomen in de voetbalstadions. Recent kreeg Michel Schalley nog een slag in zijn gezicht. “Wanneer een steward een slag krijgt, kan hij aangifte doen bij ARAF (arrestatie afhandeling red.). Je kan op verschillende manieren klacht indienen. Anoniem, dan kent de politie en de voetbalploeg jouw gegevens, maar als je naar de dokter moet en een klacht indient kent de tegenpartij ook jouw gegevens. Je hebt liever niet dat iemand van de ‘harde kern’ voor je deur staat dus dit vermijd ik het liefst”, weet Michel te vertellen.
Nadat een incident van supportersgeweld is afgehandeld kunnen de stewards terecht bij een psycholoog, indien ze dit willen. Deze is aanwezig in het stadion en wordt voorzien door het Rode Kruis. Ook na een reanimatie in de tribunes kunnen de psychologen geraadpleegd worden door de stewards en supporters die het incident zagen gebeuren.
Wanneer supporters van verschillende ploegen elkaar te lijf gaan wordt stewards aangeraden om zo veel mogelijk op de achtergrond te blijven. Zelf hebben zij geen middelen om de agressievelingen in bedwang te houden. Af en toe wordt er wel ingegrepen, maar dan is de kans dat ook stewards moeten incasseren groot. Ook dan wordt van hen gevraagd geen geweld te gebruiken, wat niet altijd zo makkelijk lijkt. De Belgische clubs proberen ook hier hun plicht zo goed mogelijk te vervullen door cursussen over hoe je met agressie moet omgaan. Dit kan hoofdsteward bij Club Brugge Michel Schalley ook beamen: “De ploegen organiseren veel cursussen voor stewards, maar het probleem van geweld ligt buiten het voetbal.”
Maatschappelijk probleem
Voetbal roept emotie op en voor heel wat mensen is de sport ook een uitlaatklep. Wanneer mensen in een groep zijn bestaat de kans altijd dat ze een stapje verder gaan, dan wanneer ze alleen zouden zijn. “Wij komen vaak in contact met verbaal geweld en daar trek ik de grens. Ik kan wel iets verdragen, maar wij zijn wel vrijwilligers. Als iemand verder gaat dan verbaal geweld dan kan ik dat niet accepteren”, zegt Michel Schalley. Eén van de oorzaken volgens Schalley is ook de opvoeding: “Als een vader met zijn kind op zijn schouders met pyrotechnisch materiaal staat te zwaaien. Dan kan je niet zeggen dat het kind de beste opvoeding krijgt.”
Stewards hebben weinig tot geen macht zo mogen zij aan een supporter vragen om hun identiteitskaart te tonen, daartegenover staat dat de supporter niet verplicht is om deze te tonen. Het is dan ook een heikel punt dat vaak aangehaald wordt. De identificatie van supporters met stadionverboden kunnen nog steeds door de mazen van het net glippen.
Een oplossing die Schalley kan bedenken is een ticket koppelen aan de ID-kaart van de toeschouwer: “Hiermee los je het probleem op van identificatie. Nu heb je vaak dat abonnementen aan vrienden of familie worden doorgegeven en zo kan het zijn dat ook via abonnementen identificatie stroef verloopt. De kans dat je iemand met jouw ID-kaart toevertrouwt lijkt mij net iets kleiner.”